DOLAR 18,5338 % 0.15
EURO 18,2891 % 0.27
GRAM ALTIN 991,72 % 0,35
ÇEYREK A. 1.621,46 % 0,35
BITCOIN 358.469 -0.737
ÜYE PANELİ
SON DAKİKA
hava 17°
Google News

Türk müziğinin güneşi: Zeki Müren

Son Güncelleme :

22 Eylül 2022 - 21:14

Türk müziğinin güneşi: Zeki Müren

Tarzı ve farklı sesiyle yaşadığı döneme damga vuran ve bugün dahi büyük bir hayran kitlesine sahip olan besteci, söz yazarı, yorumcu ve oyuncu Müren, Üsküp’ten Bursa’ya göç eden Kaya ve Hayriye Müren çiftinin tek çocuğu olarak 6 Aralık 1931’de dünyaya geldi.

Bursa’da Tophane Mahallesi’nde dünyaya gelen sanatçı, yaptığı bir açıklamada, ailesine ve dünyaya geliş hikayesine dair şunları anlatmıştı:

“Uludağ eteklerine ikinci kar çoktan düşmüş. Bursa, sıfırın altındaki gecelerinden birisini yaşıyor. Dedem Hacı Mehmet Efendi, göbeğim kesildikten sonra o güzel sesiyle minicik kulaklarıma ilk ninniyi söylemiş, ‘Oğlan oğlan boynuma dolan. Kolum sana yastık, saçlarım yorgan.’ Sabah ezanı okunurken saat beşte dünyaya gelmişim. Rahmetli babaannem, ‘İnşallah başarılı ve zeki bir çocuk olsun.’ diyerek adımı Zeki koymuş. Ortapazar Caddesi’nde oturanlar, o sabah ebemin sevinç çığlıklarına koşmuşlar. Güzel sesli dedem Mehmet Efendi çok ünlü bir hafızdı. Her gün Şehadet Camisi’ne gider, ezan okurdu. O ezan okurken, herkes sokaklara dökülür, tüyleri ürpererek dinlerdi onu. Babam Kaya Müren ise Bursa’nın en iyi giyinen erkeğiydi. Yaz-kış demeden ölünceye kadar o takım elbisesini ve kravatını hiç çıkarmadı. Babaannem, uzun beyaz entarisini üzerinden hiç çıkarmaz, saçları hep topuzlu dolaşırdı. O yüzden adı ‘Temiz Hayriye’ye çıkmıştı.”

Zeki Müren, 1976’da BBC Türkçe Radyosu’nda spiker Sabih Aykoler ile yaptığı röportajda ise giyim tarzıyla ilgili şunları söylemişti:

“Ben 1955 yılında akademiyi birincilikle bitirdim. O zamandan bu zamana bütün giysilerimi, normal hayatımdakiler de dahil kendim çiziyorum. Modellerini kendim çiziyor, renklerini kendim seçiyorum. Biraz yaradılış biraz da ona ilave edilen bir ekol meselesi oluyor. 1955’ten bu yana her sezon her şarkı için değişik anlam taşıyan kostümler çizdim ve giydim. Beğenildiğini gördükçe de devam ettim. Ben smokinle de fantezi kostümlerle de okuyorum. Eserine göre seçiyorum bunları. Dünyada bu benden daha sonraki yıllarda tatbik edildi. Bu da bana bahtiyarlık veriyor. Mesela Liberace’yi bana benzetirler, giysi bakımından. Ben şu noktada ‘Hayır’ diyorum. Benim 1956’da giydiğimi 60’lardan sonra Liberace giydi. Ruh benzerliği olabilir. Ben onu gördüğümde onu taklit etmedim, Elvis Presley’i keza. Ben Türkiye’de Edirne’den Ardahan’a naçizane kendi halkıma hitap etme çabasını gösterdim. Gün geldi, dünkü günü yaşadık beraber.”

Usta sanatçı, ilk musiki nağmelerini sesinin güzelliğiyle tanınan dedesi Şehadet Camisi müezzini Bıçkıcı Mehmet Efendi’den duyarak, 3 yaşında şarkı söylemeye başladı.

Alfabeyi annesinin yardımıyla 5 yaşındayken öğrenen sanatçı, ilk ve orta öğrenimini Bursa’da tamamladı. Yeteneği henüz ilk okuldayken öğretmenleri tarafından fark edilen Müren, ilkokulda bir piyeste çoban rolünü canlandırdı.

“Zehretme hayatı bana cananım” eserini, 18 yaşındayken kaleme aldı

Müren, evinin bahçesindeki sardunyalı havuzun başında mahalleli için henüz çocukken ilk kez sahne almaya başladığını aktardığı bir konuşmasında, şu bilgileri aktarmıştı:

“Ortapazar Caddesi’ne her yaz çadır tiyatroları gelir, boş arsalardan birine kurulurdu. Bayılırdım o çadır tiyatrolarına. Babama hep yalvarırdım, ‘Ne olur önden bilet al.’ diye. Benim hatırım için evdekiler iki gecede bir çadır tiyatrosuna taşınırdı. Sahneye önce bir saz heyeti çıkardı. Ardından şarkıcılar sırayla sahne alırdı. Oturduğum yerden onlarla birlikte mırıldanır, şarkılar söylerdim. Hele hele çadırın assolisti çıktığı zaman nefesim kesilirdi, heyecandan yerimde duramazdım. Sahne kokusunu ilk defa çadır tiyatrosundaki şarkıcıları izlerken hissettim. Ne garip bir kokuydu o. Şarkıcıların süründükleri esans, yaptıkları makyaj, hatta sahnenin arkasındaki tuvaletten yayılan koku… Bu rutubetli kokuyu ciğerlerimin ta derinliklerine kadar teneffüs ederdim. Ben o günlerde koyu bir Müzeyyen Senar hayranıydım. Müzeyyen Hanım’ın evimizde her plağı vardı. Okul dönüşü o plakları dinler, sonra ilk dersleri almaya başladığım Bursalı tambur üstadı İzzet Gerçeker Beyefendi ile Müzeyyen Hanım’ın şarkılarını birlikte geçerdik.”

Ailesini ikna ederek lise eğitimi için İstanbul’a gelen Müren, 1946’da İstanbul Boğaziçi Lisesinde yatılı eğitime başladı.

Usta sanatçı, “Zehretme hayatı bana cananım/ Elemlerle doldu benim her anım,/ Kederimle yanıp sönse de canım,/ İnan ki ben sana yine hayranım.” adlı acemkürdi makamındaki ilk eserini 1949’da Bursa’da kaleme aldı. Eser, Suzan Güven tarafından TRT radyosunda seslendirildikten sonra dikkati çekti.

Boğaziçi Lisesi’nde müzik dersleri veren bestekar Şerif İçli ve Kadri Şençalar’ın derslerini takip eden Müren, lise son sınıftayken Şükrü Tunar’ın “Bir Muhabbet Kuşu” adlı eseriyle ilk plağını doldurdu.

TRT İstanbul Radyosunun solistlik sınavında birinci oldu

Edebiyat ve resim sanatına da ilgi duyan Müren, ünlü yönetmen Arşavir Alyanak’ın babası Agopos Efendi ile Udi Krikor’dan da dersler alarak musiki eğitimini sürdürdü.

Usta sanatçı, olgunluk imtihanlarını pekiyi dereceyle vererek, 1950’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisine (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) girdi. Yüksek Süsleme Bölümü Sabih Gözen atölyesinden birincilikle mezun olan Müren, öğrencilik yıllarından başladığı desen çalışmalarını, pek çok kez açtığı sergilerle sanatseverlerin beğenisine sundu.

Üniversiteye girdiği yıl TRT İstanbul Radyosunun açtığı ve 186 adayın katıldığı solistlik sınavını birincilikle kazanan Zeki Müren, 1 Ocak 1951’de İstanbul Radyosunda canlı yayımlanan bir programda ilk radyo konserini verdi. Bu konserde kendisine eşlik eden saz ekibi arasında Hakkı Derman, Serif İçli, Şükrü Tunar, Refik Fersan ve Necdet Gezen yer aldı.

Zeki Müren, başarılı geçen ilk konserin ardından radyolarda düzenli ve birçoğu canlı olmak üzere 15 yıl boyunca unutulmayan eserleri seslendirdi.

“Beklenen Şarkı” filmiyle 1954’te sinemaya adım attı

Sanatçı 1954’te “Beklenen Şarkı” adlı filmle ilk kez sinemada görünürken bu filmde Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni ve ilk kadın yıldızı Cahide Sonku ile başrolü paylaştı. Müren’in 10 bestesinin de yer aldığı müzikal film, sanatçıyı görmek isteyenlerin ilgisi sonucu gişe rekorları kırdı.

Türk sinemasında 17 filmde başrol oynayan sanatçı, sektörde en yüksek rakamlı sözleşmelere imza attı, 1955’te Arena Tiyatrosu’nun “Çay ve Sempati” adlı oyununda da başrol oynadı.

Müren’in oynadığı filmlere genellikle, “Berduş”, “Hayat Bazen Tatlıdır”, “Altın Kafes”, “Bir Yaz Yağmuru” gibi kendi bestelerinin adı verildi.

Dönemin en popüler, aranılan sesi ve yüzü olan Müren, ilk sahne konserini 26 Mayıs 1955’te verdi. Sanatçı, aynı yıl “Manolyam” şarkısıyla Türkiye’de ilk kez verilen Altın Plak Ödülü’nü kazandı.

Zeki Müren, gördüğü ulusal ilginin yanında uluslararası alanda da dikkati çekerek, 1976’da Londra’daki Royal Albert Hall’da konser verdi ve bu salonda sahne alan ilk Türk sanatçı oldu.

Usta sanatçı, askerliğini 1957-1958’de yedek subay olarak Ankara Piyade Okulu, İstanbul Harbiye Temsil Bürosu ve Çankırı’da tamamladı.

“Yalnız benim ol, el yüzüne bakma sen” şarkısını çok severdi

Kendine ait gösterişli ve ilgi uyandıran kostümleriyle de hayranlarının beğenisini kazanan ve “Sanat Güneşi” olarak Türk toplumunun hafızasında yer edinen Müren, Maksim Gazinosu sahnelerinde, aralıksız 11 yıl Behiye Aksoy ile dönüşümlü sahne aldı.

Sanatçı Müren’in en sevdiği şarkı, Selahattin Pınar’ın “Yalnız benim ol, el yüzüne bakma sen” eseriydi.

Yaşamı boyunca 600’ü aşkın plak ve kaset dolduran sanatçı, 1991’de “Devlet Sanatçısı” seçildi. “Şimdi Uzaklardasın”, “Manolyam”, “Bir Demet Yasemen”, “Gözlerinin İçine Başka Hayal Girmesin” ve “Elbet Bir Gün Buluşacağız” gibi birçok sevilen esere imza atan Müren, aynı zamanda kurallı şekilde Türkçe konuşmaya özen göstermesiyle biliniyordu.

Sanatın birçok alanında başarılı yapıtlar veren Müren, farklı zamanlarda yazdığı şiirlerini bir araya getirdiği, “Bıldırcın Yağmuru” adlı eserini 1965’te kitap ve kaset olarak hayranlarının beğenisine sundu.

Zeki Müren, 1980’de Kuşadası’nda kalp spazmı, ardından da 1983’te Paris’te kalp krizi geçirdi. Sahnelerden uzaklaşarak Bodrum’a yerleşen sanatçı, son konserini ise 1984’te geliri antik tiyatronun restorasyonuna harcanmak üzere, Bodrum Kalesi’nde verdi.

Mal varlığını Türk Eğitim Vakfı ile Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı’na bağışlayan usta sanatçı, Ajda Pekkan, Muazzez Abacı ve Muazzez Ersoy’la düetlerin yer alacağı 7 şarkıdan oluşan yeni kasetini tamamlayamadan, TRT’nin İzmir Radyosu Stüdyolarındaki canlı yayında, 24 Eylül 1996’da kalp yetmezliği sonucu hayatını kaybetti.

Sanatçının cenazesi, Bursa Emir Sultan Mezarlığı’nda toprağa verildi.

3 binden fazla kişiye burs

Sayısız kurum ve kuruluş tarafından yüzlerce ödüle değer görülen Müren’in Bodrum’daki evi, vefatından sonra Kültür ve Turizm Bakanlığınca müzeye dönüştürüldü.

Vefatının ardından oluşturulan Türk Eğitim Vakfı (TEV) Zeki Müren Fonu’nda bugüne kadar, 3 binden fazla kişiye burs sağlandı.

TEV ve TSK Mehmetçik Vakfı tarafından 2002’de Bursa’da sanat üzerine eğitim verilen Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar Lisesi yaptırıldı.

Sanatçının albümleri şöyle:

“Senede Bir Gün” (1970), “Pırlanta 1” (1973), “Pırlanta 2” (1973), “Pırlanta 3” (1973), “Pırlanta 4” (1973), “Hatıra” (1973), “Anılarım” (1974), “Mücevher” (1975), “Güneşin Oğlu” (1976), “Nazar Boncuğu” (1977), “Zirvedeki” (1977), “Sükse” (1978), “Kahır Mektubu” (1981), “Eskimeyen Dost” (1982), “Hayat Öpücüğü” (1984), “Masal” (1985), “Helal Olsun” (1986), “Aşk Kurbanı” (1987), “Gözlerin Doğuyor Gecelerime” (1988), “Ayrılık İşte (1989), “Karanlıklar Güneşi” (1989), “Şarkılar” (1989)”, “Dilek Çeşmesi” (1989), “Bir Tatlı Tebessüm” (1990), “Doruktaki Nağmeler” (1991), “Sorma” (1992)”

 

Muhabir: Salih Şeref

YORUM ALANI

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
Bayan Escort Adana Bayan Escort Çukurova Bayan Escort Seyhan Bayan Escort Ankara Bayan Escort Etimesgut Bayan Escort Polatlı Bayan Escort Çankaya Bayan Escort Mamak Bayan Escort Sincan Bayan Escort Keçiören Bayan Escort Haymana Bayan Escort Pursaklar Bayan Escort Antalya Bayan Escort Kaş Bayan Escort Kumluca Bayan Escort Alanya Bayan Escort Manavgat Bayan Escort Muratpaşa Bayan Escort Kemer Bayan Escort Konyaaltı Bayan Escort Bursa Bayan Escort Eskişehir Bayan Escort Gaziantep Bayan Escort Şehitkamil Bayan Escort Şahinbey Bayan Escort Nizip Bayan Escort İstanbul Bayan Escort Kadıköy Bayan Escort Bağcılar Bayan Escort Kağıthane Bayan Escort Tuzla Bayan Escort Beyoğlu Bayan Escort Avcılar Bayan Escort Beşiktaş Bayan Escort Maltepe Bayan Escort Bakırköy Bayan Escort Merter Bayan Escort Fulya Bayan Escort Çatalca Bayan Escort Bayrampaşa Bayan Escort Sultanbeyli Bayan Escort Sarıyer Bayan Escort Esenler Bayan Escort Kartal Bayan Escort Ümraniye Bayan Escort Başakşehir Bayan Escort Şişli Bayan Escort Üsküdar Bayan Escort Kurtköy Bayan Escort Kayaşehir Bayan Escort Sancaktepe Bayan Escort Fatih Bayan Escort Küçükçekmece Bayan Escort Esenyurt Bayan Escort Nişantaşı Bayan Escort Pendik Bayan Escort Mecidiyeköy Bayan Escort Güngören Bayan Escort Büyükçekmece Bayan Escort Şerifali Bayan Escort Eyüpsultan Bayan Escort Ataşehir Bayan Escort Beykoz Bayan Escort Bahçelievler Bayan Escort Beylikdüzü Bayan Escort Zeytinburnu Bayan Escort Çekmeköy Bayan Escort İzmir Bayan Escort Konak Bayan Escort Bayraklı Bayan Escort Buca Bayan Escort Balçova Bayan Escort Çeşme Bayan Escort Çiğli Bayan Escort Bergama Bayan Escort Gaziemir Bayan Escort Urla Bayan Escort Karşıyaka Bayan Escort Bornova Bayan Escort Kayseri Bayan Escort Kocaeli Bayan Escort İzmit Bayan Escort Gebze Bayan Escort Malatya Bayan Escort Manisa Bayan Escort Mersin Bayan Escort Erdemli Bayan Escort Mezitli Bayan Escort Akdeniz Bayan Escort Yenişehir Bayan Escort Silifke Bayan Escort Anamur Bayan Escort Muğla Bayan Escort Dalaman Bayan Escort Datça Bayan Escort Bodrum Bayan Escort Marmaris Bayan Escort Fethiye Bayan Escort Milas Bayan Escort Samsun Bayan Escort İlkadım Bayan Escort Atakum Bayan Escort Adıyaman Bayan Escort Afyonkarahisar Bayan Escort Ağrı Bayan Escort Aksaray Bayan Escort Amasya Bayan Escort Ardahan Bayan Escort Artvin Bayan Escort Aydın Bayan Escort Balıkesir Bayan Escort Bartın Bayan Escort Batman Bayan Escort Bayburt Bayan Escort Bilecik Bayan Escort Bingöl Bayan Escort Bitlis Bayan Escort Bolu Bayan Escort Burdur Bayan Escort Çanakkale Bayan Escort Çankırı Bayan Escort Çorum Bayan Escort Denizli Bayan Escort Diyarbakır Bayan Escort Düzce Bayan Escort Edirne Bayan Escort Elazığ Bayan Escort Erzincan Bayan Escort Erzurum Bayan Escort Giresun Bayan Escort Gümüşhane Bayan Escort Hakkari Bayan Escort Hatay Bayan Escort Iğdır Bayan Escort Isparta Bayan Escort Kahramanmaraş Bayan Escort Karabük Bayan Escort Karaman Bayan Escort Kars Bayan Escort Kastamonu Bayan Escort Kırıkkale Bayan Escort Kırklareli Bayan Escort Kırşehir Bayan Escort Kilis Bayan Escort Konya Bayan Escort Kütahya Bayan Escort Mardin Bayan Escort Muş Bayan Escort Nevşehir Bayan Escort Niğde Bayan Escort Ordu Bayan Escort Osmaniye Bayan Escort Rize Bayan Escort Sakarya Bayan Escort Siirt Bayan Escort Sinop Bayan Escort Sivas Bayan Escort Şanlıurfa Bayan Escort Şırnak Bayan Escort Tekirdağ Bayan Escort Tokat Bayan Escort Trabzon Bayan Escort Tunceli Bayan Escort Uşak Bayan Escort Van Bayan Escort Yalova Bayan Escort Yozgat Bayan Escort Zonguldak