Çin, ulusal güvenlik gerekçesiyle askeri ve sivil amaçlarla kullanılabilen bazı ürünlerin Japonya’ya ihracatını durdurduğunu açıkladı. Kararın, Çin ile Japonya arasında son dönemde tırmanan diplomatik gerilimin ardından gelmesi dikkat çekti.
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, alınan tedbirin ulusal güvenliği ve ülke çıkarlarını korumak, aynı zamanda silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin uluslararası yükümlülükler kapsamında hayata geçirildiği belirtildi.
Bakanlık, Çin menşeli çift kullanımlı ürünlerin, Japonya’daki askeri son kullanıcılar ile ülkenin askeri kapasitesini güçlendiren tüm kişi ve kuruluşlara satışının yasaklandığını duyurdu. Karara aykırı şekilde tedarik veya transfer gerçekleştirenlerin ise yasal yaptırımlarla karşılaşacağı uyarısı yapıldı. Yasak, duyurunun yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi.
Tayvan Açıklamaları Gerilimi Tırmandırdı
İhracat yasağının, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Tayvan Boğazı’na ilişkin açıklamalarının ardından gelmesi, kararın siyasi arka planını gözler önüne serdi. Takaiçi, 7 Kasım 2025’te Japon Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Tayvan’a yönelik olası bir askeri müdahaleyi “Japonya’nın varlığını tehdit eden bir durum” olarak değerlendireceklerini ve askeri güç kullanabileceklerini ifade etmişti.
Bu açıklama, Tayvan’ı topraklarının parçası olarak gören Çin’in sert tepkisine yol açtı. Böylece bir Japonya Başbakanı ilk kez, Tayvan’ın işgali halinde Japonya’nın askeri olarak devreye girebileceğini açık şekilde dile getirerek ülkenin uzun süredir benimsediği “stratejik belirsizlik” politikasından ayrılmış oldu.
Tepkiler üzerine açıklamalarının varsayımsal olduğunu savunan Takaiçi, gelecekte bu yönde yorumlardan kaçınacağını belirtse de sözlerini geri çekmedi.
Krizin Etkileri Genişledi
Pekin yönetimi, Japonya’nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi’yi Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası verdi. Diplomatik kriz; seyahat uyarıları, uçuş iptalleri, kültürel etkinliklerin engellenmesi, ithalat kısıtlamaları ve askeri alandaki gerilimlere kadar uzanan geniş bir etki alanı yarattı.
Uzmanlar, Çin’in ihracat yasağının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir mesaj taşıdığına dikkat çekiyor.
