ABD ile İran arasında İslamabad’da gerçekleştirilen ve 21 saat süren kritik müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından, sahadaki tansiyon diplomasi masasını geride bırakarak yeniden zirveye tırmandı. Donald Trump yönetimindeki ABD, Hürmüz Boğazı çevresinde deniz ablukası uygulamasını resmen başlattı.
ABD ordusunun açıklamasına göre abluka, doğrudan boğazın dar geçidinden ziyade Umman Körfezi’nin doğu hattında yürütülüyor. Bu kapsamda, belirlenen abluka bölgesine izinsiz giriş yapan ya da bölgeden çıkış gerçekleştiren tüm gemilerin durdurulacağı, yönlendirileceği ve gerektiğinde el konulacağı bildirildi. Bu adım, küresel ticaretin en kritik enerji arterlerinden birine doğrudan müdahale anlamına geliyor.
Trump ise yaptığı sert açıklamada, İran’a ait herhangi bir deniz unsurunun abluka hattına yaklaşması halinde “derhal imha edileceğini” belirterek askeri angajman kurallarının en üst seviyeye çıkarıldığını duyurdu. Washington yönetimi, bu hamleyi bölgesel güvenlik ve deniz ticaretinin korunması gerekçesiyle savunurken, sahadaki askeri dilin sertliği dikkat çekiyor.
Tahran cephesinden gelen yanıt ise gecikmedi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD’nin bu girişimini açıkça “savaş ilanı” olarak nitelendirerek, karşılık verileceğini ve “henüz devreye alınmamış stratejik kartların” bulunduğunu ifade etti. Aynı şekilde İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad da, ABD’nin Hürmüz üzerinde ortak yönetim ve hukuki rejim oluşturma teklifinin Tahran tarafından kesin bir şekilde reddedildiğini açıkladı.
İran tarafı ayrıca, müzakereler sırasında nükleer program konusunda iyi niyet göstergesi olarak zenginleştirilmiş uranyumun seyreltileceği bir konsorsiyum önerdiğini; ancak bu sürecin ABD tarafından sekteye uğratıldığını savundu. Buna karşılık Washington’un, savaşta elde edemediği kazanımları diplomasi yoluyla talep ettiği yönündeki eleştiriler de dikkat çekti.
Tüm bu gelişmeler, yalnızca iki ülke arasındaki bir güç mücadelesi değil; aynı zamanda küresel ekonomi için de ciddi bir risk anlamına geliyor. Dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz hattında yaşanacak en küçük aksama, enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açabilecek potansiyele sahip.
Son tablo net: Diplomasi zemin kaybediyor, askeri refleksler öne çıkıyor. Hürmüz artık sadece bir geçit değil; güç, irade ve küresel denge mücadelesinin en dar ama en kritik sahnesi.
