Antalya’da düzenlenen forum, yalnızca bölgesel meselelerin tartışıldığı bir platform olmanın ötesine geçerek, Türkiye’nin son yıllarda inşa ettiği çok boyutlu dış politika vizyonunun sahaya nasıl yansıdığını da gözler önüne serdi. Bu vizyonun en dikkat çekici taşıyıcılarından biri ise hiç kuşkusuz Hakan Fidanoldu.
Dışişleri Bakanı Fidan’ın forumda verdiği mesajlar, klasik diplomasi kalıplarının ötesine geçen, daha derinlikli ve çok katmanlı bir yaklaşımın izlerini taşıyordu. Özellikle “sorunların diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesi” vurgusu, yalnızca bir temenni değil; Türkiye’nin aktif şekilde uyguladığı bir stratejinin özeti niteliğindeydi. Bugün çatışmalarla çevrili bir coğrafyada Türkiye’nin hem sahada hem masada varlık gösterebilmesi, bu yaklaşımın ne denli gerçekçi olduğunu ortaya koyuyor.
Fidan’ın konuşmalarında öne çıkan bir diğer unsur ise “eşit mesafe” ilkesi oldu. Türkiye’nin küresel dengeler karşısında tek taraflı pozisyon almak yerine, kendi ulusal çıkarlarını merkeze koyarak dengeli bir politika izlemesi, özellikle kriz dönemlerinde ülkeye önemli bir manevra alanı sağlıyor. Bu durum, Türkiye’yi yalnızca bir aktör değil, aynı zamanda güvenilir bir arabulucu konumuna da taşıyor.
Nitekim son yıllarda yaşanan birçok uluslararası kriz ve çatışmada Türkiye’nin oynadığı rol, bu kapasitenin somut bir göstergesi. Savaşların tarafı olmadan, ancak süreçlerin dışında da kalmadan yürütülen bu “aktif tarafsızlık” politikası, diplomasi literatüründe giderek daha fazla dikkat çekiyor. Fidan’ın bu süreçleri yönetme biçimi ise hem teknik bilgi hem de stratejik sezgi açısından dikkat çekici bir bütünlük sergiliyor.
Forumda dile getirilen bir başka önemli başlık ise ekonomik, sosyal ve kültürel iş birliklerinin güçlendirilmesiydi. Türkiye’nin yalnızca siyasi değil, aynı zamanda çok boyutlu ilişkiler kurma çabası, bölgesel istikrarın kalıcı hale gelmesi açısından kritik bir rol oynuyor. Çünkü günümüz dünyasında kalıcı barış, yalnızca siyasi anlaşmalarla değil; toplumlar arası bağların güçlenmesiyle mümkün oluyor.
Tüm bu çerçevede bakıldığında, Antalya’daki forumda ortaya konan perspektif, Türkiye’nin küresel sistemde nasıl bir rol üstlenmek istediğini açıkça gösteriyor: Çatışmaların değil çözümlerin parçası olan, kutuplaşmanın değil diyalogun önünü açan, güç dengelerinin değil adil iş birliklerinin savunucusu bir aktör.
Hakkı teslim etmek gerekir ki, bu vizyonun sahaya yansımasında Hakan Fidan’ın liderliği ve diplomatik kapasitesi belirleyici bir rol oynuyor. Süreçleri okuma, krizleri yönetme ve farklı aktörleri aynı masa etrafında buluşturma konusundaki yetkinliği, Türkiye’nin elini uluslararası arenada her geçen gün daha da güçlendiriyor.
Kaleme aldığım bu makalede ve değerlendirmemde, yalnızca bir tespit değil; aynı zamanda Türkiye’nin yükselen diplomatik etkisinin de altını çizen kapsamlı bir perspektif sunuyor, ve ortaya koyuyorum.
Maksut KONYAR
