Türkiye’de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik yeni ve kapsamlı bir düzenleme Meclis’e taşındı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kanun teklifiyle, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına kaydolmasının engellenmesi hedefleniyor. Teklif, hem sosyal ağ sağlayıcılarına hem de dijital oyun sektörüne yönelik önemli yükümlülükler içeriyor.
Yaş Doğrulama Zorunlu Hale Geliyor
Teklife göre, 5651 sayılı Kanun’da yapılacak değişiklikle sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaş altı kullanıcıların hesap açmasını önleyecek etkin yaş doğrulama sistemleri kurmakla yükümlü olacak. Ayrıca ebeveynlere yönelik kontrol araçlarının sunulması da zorunlu hale getirilecek. Amaç, çocukların zararlı içeriklere maruz kalmasını önlemek ve ailelerin dijital denetim kapasitesini artırmak.
15 yaş üstü ancak reşit olmayan kullanıcılar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış, daha güvenli bir dijital deneyim modeli öngörülüyor. Acil durumlarda zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale edilmesi şartı da düzenlemenin dikkat çeken maddeleri arasında yer alıyor.
Küresel Platformlara Ciro Bazlı Ceza
Yükümlülüklerin ihlali halinde küresel ölçekte faaliyet gösteren platformlara, bir önceki yılki küresel cirolarının yüzde üçüne kadar idari para cezası uygulanabilecek. Ayrıca kademeli bant daraltma yaptırımı da devreye alınabilecek. Böylece yaptırımların yalnızca sembolik değil, caydırıcı nitelikte olması hedefleniyor.
Dijital Oyun Sektörüne Yeni Tanımlar
Teklifte, 5651 sayılı Kanun’a “Oyun”, “Oyun Sağlayıcı” ve “Oyun Dağıtıcı” tanımları ekleniyor. Bu adımla dijital oyun ekosistemindeki hukuki sorumluluk alanlarının netleştirilmesi amaçlanıyor. Özellikle günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarına Türkiye’de temsilci bulundurma ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirme zorunluluğu getirilecek.
Şiddet, müstehcenlik ve bağımlılık riski taşıyan içeriklere karşı çocukların korunması, düzenlemenin temel gerekçeleri arasında yer alıyor. Ebeveynlere çocuklarının oyun içi harcamalarını ve kullanım sürelerini yönetebilecekleri etkin kontrol mekanizmaları sağlanması da planlanıyor.
Risk Değerlendirmesi ve Denetim Mekanizması
Düzenleme kapsamında sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılarına, sundukları hizmetlerin temel haklar, kamu sağlığı ve çocuk gelişimi üzerindeki etkilerine ilişkin periyodik “risk değerlendirmesi” yapma ve ilgili kuruma bildirme yükümlülüğü getiriliyor.
Bu değerlendirmelerin yalnızca formalite bir beyan olmaması için denetim mekanizması güçlendiriliyor. Kurum; açıklama isteme, hizmeti durdurma ya da sunum şeklini değiştirme gibi yetkilere sahip olacak. Yükümlülüklere uyulmaması durumunda idari para cezalarının yanı sıra sulh ceza hâkimliği kararıyla uygulanacak kademeli bant daraltma yaptırımı devreye girebilecek.
Dijital Alanın Yeni Dönemi
Teklif, sosyal medya ve dijital oyun hizmetlerinin toplumsal yapı, aile düzeni ve çocuk gelişimi üzerindeki etkilerini esas alarak daha kontrollü bir dijital ekosistem oluşturmayı amaçlıyor. Meclis sürecinin ardından düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve sektörün nasıl bir uyum süreci geçireceği önümüzdeki dönemde netleşecek.
